محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
239
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
پرداخت سربها ( 8 ) ، بكوشند . از يارى وى دست بازندارند و او را خوار نسازند و بىكس و ياورش رها نكنند ؛ چون كه من به خدا سوگند ياد كردهام كه آنان در سود و زيان با مسلمانان برابر باشند . ايشان بر پايهء پيمانى كه از رهگذر آن داراى حق پناه و دفاع از آزادى گشتهاند ، در سود و زيان با مسلمانان برابر هستند . ( 1 ) آنان ، ( مسيحيان ) نبايد ناخواسته و به ناروا به زناشويى وادار گردند ؛ و خانوادهء دختر را به زناشويى با پيروان اسلام مجبور سازند . چنانچه ( ترسايان ) به خواستگار ( مسلمان ) پاسخ منفى دهند و تن به زناشوهرى ندهند ، نبايد به ايشان رنج و آسيب برسانند . زيرا اين كار - چنانچه بخواهند و بدان خوشنود گردند - جز به خرسندى دلها و هماهنگى عشقها ، امكانپذير نخواهد بود . اگر زنى ترسا به همسرى مسلمانى در آيد ، مرد مسلمان بايد به ترسا بودن وى رضا دهد ، و در پرداختن زن به كارهاى مذهبى و شعائر دينى خويش ، با وى هماهنگى كند و او را از اعمال دينيش بازندارد . هر كس به اين دستور تن در ندهد و همسر ترساى خويش را در كارى از كارهاى مذهبى دل آزرده سازد ، براستى كه وى سوگند خدا را ناديده انگاشته و از پيمان پيامبرش سر پيچيده است و در نزد خداوند ، در شمار دروغگويان خواهد بود . چنانچه ترسايان را در بازسازى كليساها و پرستشگاهها و يا در كارى از كارهاى اجتماعى يا دينى به كمك مسلمانان نياز افتد ، شايسته است كه ( پيروان اسلام ) در كارهاى ياد شده ، به آنان يارى دهند . پيداست كه پرداختن به اين كارها بر مسلمانان واجب نيست ؛ بلكه در راه نيرو بخشيدن به مصالح دينى ترسايان و وفادار ماندن به پيمان رسول خدا ( ص ) ، اين كار به منزلهء نشان دادن بخشش و بزرگوارى از سوى مسلمانان نسبت به ايشان و يادآورى منّت و نعمت خدا و پيامبر خدا بر آنان است . ( 2 ) حق ترسايان است كه در پيكارى كه ميان مسلمانان و دشمنانشان روى مىدهد ، به نمايندگى ، راهنمايى ، به يارى و خبريابى و نه به هيچ كارى از كارهاى جنگى ، وادار نگردند . هر كس با يكى از ترسايان چنان رفتارى در پيش گيرد ، بر خدا ستم و بر پيامبر او سركشى كرده و پيمان وى را ناديده گرفته است . ايمان وى فرمان مىدهد كه نسبت به شرطهايى كه محمّد بن عبد اللّه ، فرستادهء خدا با مسيحيان در ميان نهاده است ، استوار ماند . پيامبر اسلام شروطى را با ترسايان در ميان نهاده است و بر پيروان اسلام فرض است كه بر پيمان پيامبر خويش ، وفادار مانند ، از آن جمله : هيچ يك از ترسايان ، در نهان و آشكار ، نبايد به زيان مسلمانى براى هيچ يك از دشمنان اسلام جاسوسى كند . نبايد به دشمن مسلمانان كه در انديشهء رسيدن فرصت و هجوم بردن به آنان است ، در خانهء خويش پناه دهد . روا نيست كه هيچ كس از مسيحيان دشمنان اسلام را در جايگاههاى زندگى ، در املاك و در پرستشگاههاى خويش ، راه دهد . نيز روا نيست كه با نيروى سلاح ، اسب و مردان و جز آنها ، به زيان مسلمانان ، به هيچ يك از دشمنان اسلام يارى كنند و به مسلمانان نيرنگ